Zagrożenie pożarem
Podczas lotu samolotowego pasażerowie są informowani o konieczności przechowywania elektroniki w bagażu podręcznym, aby zminimalizować ryzyko samozapłonu spowodowanego przegrzaniem lub uszkodzeniem baterii, szczególnie tych litowo-jonowych. Gdyby doszło do dymienia, sytuacja mogłaby zostać szybko zauważona przez załogę. Pożar w schowku bagażowym rozwija się jednak niezauważenie.
Podobne niebezpieczeństwo dotyczy elektroodpadów, które wyrzucone do niewłaściwych pojemników mogą prowadzić do pożaru w Zakładzie Utylizacyjnym. W Gdańsku wciąż obserwuje się niewłaściwe postępowanie z elektrośmieciami. Z danych WEEE Forum wynika, że 14 proc. Polaków wyrzuca zużytą elektronikę do odpadów zmieszanych, a 32 proc. do pojemników na tworzywa sztuczne. Takie zachowania potwierdzają relacje pracowników Zakładu Utylizacyjnego.
- Wszystkie elektroodpady, takie jak telefony, ładowarki i elektronika dziecięca, mogą stanowić zagrożenie dla instalacji. Od początku roku odnotowaliśmy 18 incydentów, które mogły zakończyć się pożarem, gdyby nie reakcja naszych pracowników – podkreśla Piotr Kryszewski, dyrektor zarządzający ds. Zielonego Gdańska.
Do takich zdarzeń należą nawet seemingly innocuous świecące buty dziecięce z diodami LED i baterią. Wzrost liczby przypadków związanych z akumulatorami zauważono w okresie od maja do sierpnia. Sytuacje te nie wymagają wysokich temperatur, aby zagrożenie zaistniało.
– Nawet mała bateria od zegarka może wywołać poważny pożar. Elektroodpady w niewłaściwych strumieniach są niebezpieczne, ponieważ mogą być uszkodzone podczas transportu czy rozdrabniania – tłumaczy Sebastian Kozłowski, wiceprezes Zakładu Utylizacyjnego w Gdańsku.
W sierpniu doszło również do pożaru w Zakładzie Zagospodarowania Odpadów w Chlewnicy, gdzie eksplodowała bateria, co zniszczyło znaczną część zakładu. Miasto Gdańsk realizuje kampanię informacyjną oraz inwestycje w systemy przeciwpożarowe.
- Planowane wydatki na rozwój tych systemów wyniosą około 20 mln zł – dodaje wiceprezes Kozłowski.
Jak pozbyć się elektrośmieci?
Gdańscy mieszkańcy mogą odpowiedzialnie pozbywać się elektroodpadów, korzystając z Punktów Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych (PSZOK), czerwonych pojemników na mniejsze urządzenia elektroniczne czy z bezpłatnej usługi odbioru większych sprzętów z domu. Każda poprawnie oddana bateria lub urządzenie poprawia bezpieczeństwo i ochronę środowiska – informuje Piotr Kryszewski.
Elektroodpady można oddawać w PSZOK, podczas mobilnych zbiórek OZON, a także w czerwonych pojemnikach. W 2023 roku zebrano już ponad 309 ton elektroodpadów. Bezpłatny odbiór dużych urządzeń, takich jak lodówki, można zamówić pod numerem 58 722 01 00.
W Gdańsku działa system zbiórki elektroodpadów, w tym bezpłatne usługi, które ułatwiają mieszkańcom przekazywanie sprzętu. Właściwa segregacja jest kluczowa dla bezpieczeństwa i odzysku surowców – podkreśla Anna Wołodźko, dyrektor Wydziału Gospodarki Komunalnej Urzędu Miejskiego w Gdańsku.
Zużyty sprzęt można również oddać w sklepie przy zakupie nowego, a sklepy są zobowiązane do przyjmowania starych urządzeń tego samego rodzaju.
Elektroodpady do recyklingu
Elektroodpady wymagają właściwego zagospodarowania nie tylko dla bezpieczeństwa, ale także ze względu na materiały, które można odzyskać i ponownie wykorzystać. Hasłem obchodzonego Międzynarodowego Dnia Bez Elektrośmieci jest: „Zużyta elektronika? Do recyklingu. Nie do śmietnika!” Właściwa segregacja elektroodpadów ma również na celu ochronę przed substancjami niebezpiecznymi, takimi jak rtęć czy ołów, które mogą przedostawać się do gleby.