Obejrzyj wideo z ceremonii:
Nigdy więcej wojny!
Nowe muzeum ma na celu odtworzenie atmosfery, jaką w latach 30. odczuwali żołnierze Wojskowej Składnicy Tranzytowej. W planach jest rekonstrukcja budynków, które znajdowały się tu w 1939 roku, w tym magazynu amunicyjnego. W miejscu, gdzie zostanie zbudowany, w sobotę, 25 kwietnia, wmurowano kamień węgielny.
- Mamy doświadczenie w tworzeniu atrakcyjnych muzeów, dlatego Muzeum Westerplatte będzie równie popularne jak Muzeum II Wojny Światowej - zapewnił prof. Rafał Wnuk, dyrektor MIIWŚ.
Prof. Wnuk zaznaczył, że pomysł rekonstrukcji Składnicy Tranzytowej w jej historycznej formie pochodzi z wcześniejszych rządów MIIWŚ, gdy dyrektorem był dr hab. Grzegorz Berendt.
Obiekty mają pełnić funkcje muzealne oraz edukacyjne, a także stanowić miejsce rekreacji dla mieszkańców Gdańska i turystów. W początkowej części trasy zwiedzania ma zostać wyświetlany film, który wprowadzi odwiedzających w historię półwyspu.
Przesłanie, jakie mają przekazywać władze muzeum, brzmi jasno: "Nigdy więcej wojny". - To jest nasza polska racja stanu i rozsądnie prowadzona polityka pamięci - dodał prof. Wnuk.
Muzeum Pola Bitwy Westerplatte w nowej odsłonie
Dwa etapy
Projekt podzielono na dwa etapy. Pierwszy ma na celu przywrócenie historycznego układu terenu Wojskowej Składnicy Tranzytowej. Plany obejmują między innymi rekonstrukcję budynku zawiadowcy oraz sześciu schronów amunicyjnych.
Niektóre relikty zostaną poddane konserwacji, a te, które są obecnie niewidoczne, zostaną odsłonięte, zabezpieczone i udostępnione zwiedzającym. Przygotowano także oznakowanie historycznego przebiegu torowiska wzdłuż pierwszej i drugiej linii schronów amunicyjnych.
Drugi etap dotyczy budowy podziemnego, dwukondygnacyjnego muzeum. Nowa placówka powstanie w miejscu obecnego napisu "Nigdy więcej wojny" i będzie miała około 7 tys. mkw. powierzchni użytkowej, z czego blisko 2800 mkw. przeznaczone zostanie na przestrzeń wystawienniczą. Ekspozycja ma obejmować nie tylko przebieg walk na półwyspie, ale także historię półwyspu oraz jego przyrodę.
Dbać o dialog i pokój
305 mln zł na budowę pochodzi z funduszy rządowych. Minister kultury Marta Cienkowska stwierdziła podczas ceremonii, że budowa Muzeum Westerplatte to "wypełnienie zobowiązań wobec obrońców Westerplatte, ich rodzin i jeńców cywilnych".
- Będziemy dbać o dialog między narodami. Naszym zadaniem jest zapewnienie rzetelnej narracji, przeciwdziałanie propagandzie, kłamstwom i przemocy - dodała minister kultury.
Prezydent Gdańska Aleksandra Dulkiewicz podkreśliła, że Westerplatte powinno być miejscem przestrogi. - To miejsce, w którym musimy budować mosty między narodami, aby tragedia II wojny światowej nigdy się nie powtórzyła - zaznaczyła prezydent Gdańska. - Jest to istotne dla naszej tożsamości, integralnej części gdańskiego DNA.
W ceremonii uczestniczyli również Lech Parell, kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych, wicewojewoda pomorski Emil Rojek, dyrektorzy gdańskich instytucji kultury, radny Andrzej Kowalczys, a także przedstawiciele wojska, policji i harcerstwa.
List do Przyszłych Pokoleń
Uczestnicy ceremonii podpisali List do Przyszłych Pokoleń. Oto jego treść w całości:
25 kwietnia 2026 roku my, niżej podpisani przedstawiciele Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku, w obecności władz Rzeczpospolitej Polskiej, władz samorządowych, znamienitych gości i obywateli – uroczyście kładziemy kamień węgielny pod budowę Muzeum Westerplatte. Na historycznym terenie pola bitwy dla przyszłych pokoleń zostaną zachowane relikty Wojskowej Składnicy Tranzytowej, powstanie gmach i wystawa stała Muzeum Westerplatte.
Chcemy, aby miejsce, gdzie rozpoczęła się II wojna światowa – najtragiczniejszy konflikt w historii ludzkości – oddawało hołd wszystkim jej ofiarom oraz upamiętniało tych, którzy jako pierwsi stawili czoła niemieckiemu totalitaryzmowi.
Czynimy to w głębokim przekonaniu, że pamięć o poświęceniu, odwadze i mądrości obrońców półwyspu jest fundamentem polskiej tożsamości. Muzeum Westerplatte ma przypominać o obowiązku obrony podstawowych wartości: suwerenności państwa, demokracji, praw człowieka.
Niech więc towarzyszy nam przesłanie Jana Pawła II, który w tym miejscu w 1987 roku powiedział, że w obronie wartości nie można zdezerterować. Zachęcał nas do utrzymania „porządku prawd i wartości”, których należy „obronić — dla siebie i dla innych”.
Podpisując ten dokument, stajemy się wspólnie strażnikami budowy Muzeum Westerplatte i wartości z nim związanych. Myślimy o tych, którzy przyjdą tu po nas – z nadzieją, że oni również będą pielęgnowali tę pamięć.