Odznaka Solidarności i Praw Człowieka
W dniu 4 czerwca 2026 roku, z okazji 37. rocznicy wyborów z 1989 roku, przyznano Odznaki Solidarności i Praw Człowieka. Wyróżnienie to, nadawane przez Europejskie Centrum Solidarności, ma na celu uhonorowanie osób, które wnoszą wkład w rozwój obywatelskiego zaangażowania oraz kontynuują dziedzictwo ruchu Solidarności z 1980 roku.
Magdalena Mistat, p.o. dyrektor ECS, podkreśliła znaczenie odznaki jako hołdu dla działalności społecznej i aktywizmu, a także za realizację praw człowieka. Tegorocznymi laureatami zostali Barbara Labuda, Adam Wajrak oraz Jacek Petrycki.
Barbara Labuda - pionierka równouprawnienia
Cytowane laudacje podkreślają, że Barbara Labuda, romanistka i działaczka opozycji demokratycznej, przyłączyła się do Solidarności po Sierpniu 1980 roku. W czasie stanu wojennego aktywnie działała w podziemnej Solidarności, redagując i kolportując materiały drugiego obiegu. Była wielokrotnie zatrzymywana i spędziła półtora roku w więzieniu.
Labuda była posłanką na sejm kontraktowy i zaangażowana w działania na rzecz praw kobiet, a także publicznie inicjowała debatę na temat aborcji i edukacji seksualnej w szkołach.
Jacek Petrycki - świadek drogi do wolności
Jacek Petrycki, reżyser i dokumentalista, jest autorem zdjęć do wielu znanych filmów, a także współautorem dokumentu „Robotnicy 80”, który dokumentuje protesty w stoczni. Po wprowadzeniu stanu wojennego, odmówił współpracy z reżimem, angażując się w produkcję nielegalnych materiałów filmowych dla podziemia.
Laudacja podkreśliła jego moralne wybory i wpływ na polskie kino, przyczyniając się do obnażenia patologii systemu komunistycznego.
Adam Wajrak - obrońca przyrody
Adam Wajrak, ekolog i dziennikarz, otrzymał odznakę za swoje działania na rzecz ochrony środowiska. Jego prace koncentrują się na dzikich zwierzętach oraz ich ochronie, a także na zapobieganiu wycince drzew w Puszczy Białowieskiej.
Wajrak jest również laureatem wyróżnienia „Bohater Europy” przyznawanym przez tygodnik Time za jego wkład w ochronę środowiska. Podczas uroczystości zaznaczył, że solidarność z przyrodą jest równie ważna, jak solidarność międzyludzka.
Odznaki Solidarności i Praw Człowieka przyznano po raz drugi, po wcześniejszym wręczeniu w ubiegłym roku, kiedy to uhonorowano 12 laureatów.