Obchody rocznicowe
Danuta Siedzikówna „Inka” oraz Feliks Selmanowicz „Zagończyk”, żołnierze 5. Wileńskiej Brygady Armii Krajowej dowodzonej przez mjr. Zygmunta Szendzielarza „Łupaszkę”, zostali zabici 28 sierpnia 1946 roku przez funkcjonariuszy Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Egzekucja miała miejsce w gdańskim więzieniu przy ulicy Kurkowej.
W 80. rocznicę tych tragicznych wydarzeń oraz 10. rocznicę państwowego pogrzebu tych żołnierzy AK, odbyły się obchody upamiętniające bohaterów antykomunistycznego podziemia. Pod Patronatem Honorowym Prezydenta RP Karola Nawrockiego, wydarzenie zostało zorganizowane przez Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Gdańsku.
Obchody rozpoczęły się od inscenizacji historycznej „Przełamanie obławy przez żołnierzy 5. Wileńskiej Brygady AK” na Placu Zebrań Ludowych, gdzie od 12 do 19 funkcjonowała Patriotyczna Strefa Edukacyjna połączona z piknikiem dla rodzin.
O godzinie 15 w Bazylice Mariackiej odprawiono mszę świętą, po której z ulicy Piwnej wyruszył pochód „Inka i Zagończyk. Pamiętamy o bohaterach”. Uczestnicy przeszli ulicami Kołodziejską, Węglarską, Szeroką, Targ Drzewny, Hucisko, 3 Maja oraz Giełguda, zmierzając na Cmentarz Garnizonowy. W trakcie marszu pochód zatrzymał się przy Areszcie Śledczym na Kurkowej, gdzie przetrzymywano Inkę i Zagończyka. Na cmentarzu odbyły się uroczystości patriotyczne przy ich grobach, podczas których oddano hołd niezłomnym żołnierzom.
Wśród partnerów uroczystości znalazł się także samorząd Gdańska, reprezentowany przez Emilię Lodzińską, zastępczynię prezydenta Gdańska ds. rozwoju przestrzennego i mieszkalnictwa, oraz radnych miejskich: Piotra Gierszewskiego, Maximiliana Kieturakisa, Kazimierza Koralewskiego, Andrzeja Kowalczys i Andrzeja Skibę.
- Historia Inki i Zagończyka uczy nas, co się dzieje, gdy aparat władzy przestaje chronić obywatela, a staje się narzędziem przemocy i strachu. Wolne państwo potrzebuje prawa, które chroni człowieka, instytucji służących obywatelom, oraz społeczeństwa, które potrafi przeciwstawiać się niesprawiedliwości. Potrzebuje także uczciwej pamięci, opartej na prawdzie, faktach i wolnej od politycznych podziałów – podkreśliła wiceprezydentka Gdańska. - Pamiętajmy o ofiarach komunistycznego terroru i bądźmy odpowiedzialni za Polskę, demokratyczną, praworządną, szanującą godność każdego z nas. Inka i Zagończyk marzyli o Polsce, w której państwo nigdy nie będzie przeciwko własnym obywatelom. Oddając dziś hołd ich ofierze, czcimy pamięć wszystkich, którym w powojennej Polsce odebrano godność, wolność, dobre imię i życie.
Do końca niezłomni
- Danuta Siedzikówna „Inka” była sanitariuszką i łączniczką, a Feliks Selmanowicz „Zagończyk” pełnił funkcję oficera odpowiedzialnego za sprawy organizacyjne i aprowizacyjne. Po zakończeniu niemieckiej okupacji oboje nie pogodzili się z podległością Polski Związkowi Sowieckiemu, pozostając wiernymi idei niepodległego państwa polskiego - wskazuje IPN w Gdańsku.
„Inka” została aresztowana przez UB w lipcu 1946 roku w Gdańsku, gdzie przybyła po leki dla oddziału. Mimo brutalnych przesłuchań, nie ujawnili informacji o swoich współtowarzyszach. „Zagończyk” został zatrzymany wcześniej, 11 lipca 1946 roku, w podobnych okolicznościach. Oboje skazano na karę śmierci przez Wojskowy Sąd Rejonowy w Gdańsku. Egzekucja miała miejsce 28 sierpnia 1946 roku w gdańskim więzieniu na Kurkowej, gdzie oboje zachowali niezłomną postawę, wzywając do życia Polski. „Inka” dodała: „Niech żyje Łupaszko!”.
Po egzekucji ich ciała pochowano potajemnie w bezimiennych mogiłach na Cmentarzu Garnizonowym w Gdańsku. Po 1989 roku rozpoczął się proces przywracania dobrego imienia „Ince” i „Zagończykowi”, a ich szczątki zostały odnalezione dzięki badaniom IPN w 2014 roku. 28 sierpnia 2016 roku odbył się ich państwowy pogrzeb.