Odpady określane jako wielkogabarytowe to wszystkie przedmioty, które ze względu na swoje rozmiary i wagę nie mieszczą się w standardowych pojemnikach na śmieci, a nie pochodzą z prac remontowych.
Gdańszczanie mogą pozbywać się takich gabarytów na dwa sposoby: wystawić je przed altanę śmietnikową w określonym harmonogramie lub dostarczyć do Punktu Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych (PSZOK). W Gdańsku funkcjonują dwa PSZOK-i: przy ul. Jabłoniowej 55 oraz przy ul. Elbląskiej 66.
Ponad 250 ton tygodniowo
Na placu odpadów wielkogabarytowych w Zakładzie Utylizacyjnym w Gdańsku trafia każdego tygodnia ponad 250 ton zużytych i uszkodzonych mebli. Co się z nimi dzieje w dalszej kolejności?
Pracownicy zakładu ręcznie rozdzielają odpady na drewno, metale, płyty wiórowe i tworzywa sztuczne, co pozwala na ich ponowne wykorzystanie. Elementy, które nie mogą być separowane ręcznie, są przetwarzane w rozdrabniaczu, który tnie materace, meble tapicerowane oraz materiały tekstylne, aby ułatwić ich dalsze zagospodarowanie.
Po rozdrobnieniu możliwe jest odzyskanie surowców, przy użyciu separatora, który wychwytuje metalowe fragmenty, takie jak pręty, sprężyny czy okucia.
Odpadów nie składować
Warto zauważyć, że odpady wielkogabarytowe nie trafiają na składowisko, lecz przechodzą odpowiednie procesy. Surowce są kierowane do recyklingu, a reszta służy do produkcji energii. Rozdrobniona frakcja palna jest wykorzystywana w Porcie Czystej Energii, gdzie w procesie odzysku powstają energia elektryczna i ciepło.
Pracownicy Zakładu Utylizacyjnego na bieżąco monitorują cały proces, co jest kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa, ze względu na ryzyko pożarów.
„Segreguj i ograniczaj, my zajmiemy się resztą” – głosi hasło ZUT.
Źródło energii z odpadów
Uruchomienie Portu Czystej Energii to istotne przedsięwzięcie Gdańska, które pozwala na efektywne zagospodarowanie odpadów, które nie nadają się do dalszego przetwarzania oraz na produkcję ciepła i energii elektrycznej dla miasta. W styczniu bieżącego roku gdański samorząd jako pierwszy w Polsce wprowadził model współpracy energetycznej w formule in-house, co pozwoliło na zakup energii elektrycznej przez Gdańskie Autobusy i Tramwaje, pokrywając 74% ich potrzeb.
Działalność miejskiej elektrociepłowni przyczynia się do oszczędności oraz ochrony środowiska. Od lutego 2025 roku do stycznia 2026 roku instalacja miała zapobiec emisji ponad 52 tys. ton CO₂, co odpowiadałoby pochłonięciu przez las o powierzchni 13 tys. ha. Emisja pyłów wynosi ponad czterokrotnie, a tlenków siarki (SO₂) osiem razy mniej niż w tradycyjnych elektrociepłowniach węglowych.