50 lat Działu Teatralnego Muzeum Narodowego w Gdańsku
Dział Teatralny został założony w 1976 roku przez grupę scenografów, którzy dążyli do stworzenia przestrzeni dla swojej twórczości.
To jedna z niewielu instytucji w Polsce, która dokumentuje historię krajowego teatru oraz jedyny dział teatralny przy Muzeum Narodowym. Kolekcjonuje materiały, które pozwalają na odtworzenie efemerycznego dzieła teatralnego – projekty scenografii, kostiumów, makiety, programy, plakaty, afisze, fotografie, a także kostiumy i lalki.
Do tej pory dział zorganizował ponad 60 wystaw, poświęconych m.in. znanym postaciom polskiego teatru, takim jak Konrad Swinarski, Marian Kołodziej czy Andrzej Wajda, jak również zasłużonym artystom związanym z teatrem w regionie Pomorza – Alemu Bunschowi, Jadwidze Pożakowskiej oraz Tadeuszowi Linkowi.
Z okazji 50-lecia, kuratorzy z Działu Teatralnego – Wiktoria Formella i Kacper Nadolski – we współpracy ze scenografem Przemysławem Klonowskim przygotowali wystawę "Idole perwersji Zofii de Ines", inspirowaną twórczością Zofii de Ines oraz Teatru Ekspresji Wojciecha Misiury. Ekspozycja koncentruje się na tematyce crossdressingu w teatrze i sztuce, zestawiając kostiumy autorstwa Zofii de Ines z pracami współczesnych artystów, którzy eksplorują różne aspekty cielesności i autokreacji. Wystawa zachęca do refleksji nad rolą kostiumu w kontekście społecznym i artystycznym.
Kostiumy Zofii de Ines
Kariera Zofii de Ines jako kostiumografki rozpoczęła się w 1975 roku, gdy stworzyła kostiumy do „Białego małżeństwa” Tadeusza Różewicza w reżyserii Kazimierza Brauna w Teatrze Współczesnym we Wrocławiu. Już wtedy można było dostrzec jej wyrafinowany styl oraz bogactwo formy. Inspirując się modą i historią ubioru, Zofia de Ines tworzyła unikalne interpretacje postaci, łącząc stylizacje z dekonstrukcją krojów.
„Idole perwersji” w teatrze
W 1991 roku Zofia de Ines współpracowała z Wojciechem Misiurą w Teatrze Ekspresji, gdzie powstał spektakl „Idole perwersji”. Widowisko to łączyło elementy teatru z performatywnym pokazem mody. Misiura angażował do swojego teatru mężczyzn o wysportowanej sylwetce, co nawiązywało do klasycznych kanonów piękna. W spektaklu, dawne kostiumy de Ines zostały wyciągnięte z magazynów i nadano im nowe znaczenia, dzięki czemu mężczyźni występowali w strojach kobiecych, a kobiety w męskich. Crossdressing miał na celu zainicjowanie dyskusji na temat stereotypów płciowych, a kostiumy ze spektaklu stały się obiektami pożądania, poddawane groteskowej erotyzacji.
„Idole perwersji” zdobyły uznanie zarówno publiczności, jak i krytyków, co zaowocowało ich prezentacją w wielu miejscach w Polsce, w tym podczas „Balu na gruzach” – pierwszego balu w sopockim Sfinksie w 1991 roku.
Co będzie można zobaczyć na wystawie?
Na wystawie zaprezentowane zostaną kostiumy Zofii de Ines oraz dzieła współczesnych artystów z kolekcji Muzeum Narodowego w Gdańsku i innych instytucji. Oprócz fotografii Ewy Grabowskiej, Stefana Okołowicza, Marka Gardulskiego i Wojciecha Plewińskiego, będzie można zobaczyć wideo Katarzyny Kozyry, obrazy Karola Radziszewskiego i Sasy Lubińskiej, rzeźby Swietłany Zerling, Marii Teresy Kuczyńskiej, Katarzyny Lipeckiej i Anny Strzelczyk, a także obiekt olfaktoryczny Magdaleny Beyer.
Kuratorzy mają nadzieję, że wystawa przyciągnie uwagę nie tylko środowisk związanych z teatrem i tańcem, ale także projektantów, krytyków, a zwłaszcza osób związanych z kulturą queer oraz społecznością LGBT+, dla których tematy crossdressingu i płynności cielesnej są szczególnie istotne.
Wernisaż odbędzie się w sobotę 13 czerwca o godz. 18:00 w Oddziale Sztuki Nowoczesnej (Pałac Opatów) przy ul. Cystersów 18.