Nowoczesność w cieniu cysterskich drzew
Galeria Współczesnej Rzeźby Gdańskiej została założona w 1976 roku. Jej utworzenie było wynikiem współpracy Muzeum Narodowego w Gdańsku, Związku Polskich Artystów Plastyków, a także wsparcia Ministerstwa Kultury i Urzędu Miejskiego. Po pięćdziesięciu latach, te same instytucje ponownie współdziałają, aby zaprosić mieszkańców Gdańska do wspólnego świętowania.
Jak zauważa Joanna Szymula-Grygiel, kuratorka z Oddziału Sztuki Nowoczesnej Muzeum Narodowego w Gdańsku, utworzenie galerii w parku w Oliwie było odpowiedzią na rosnącą popularność prezentacji rzeźby w przestrzeni publicznej, co stało się ważnym trendem w sztuce powojennej w Polsce w latach 60. i 70. XX wieku.
Nowoczesne formy obiektów w galerii nawiązują do historycznego kontekstu Parku Oliwskiego, który został założony przez cystersów wiele wieków temu.
Absolutna wolność twórcza i wielkie nazwiska
Rzeźby w Oliwie to dzieła znakomitych artystów związanych z regionem oraz gdańską uczelnią artystyczną. Twórcy mieli pełną swobodę w wyborze tematyki, materiałów i lokalizacji swoich dzieł.
W rezultacie, galeria zachwyca różnorodnością – od realistycznych przedstawień po śmiałą abstrakcję, z odniesieniami do mitologii, Biblii oraz istotnych wydarzeń historycznych. Artyści korzystali z różnych materiałów, takich jak brąz, granit, piaskowiec, tworzywo sztuczne oraz kamionka ceramiczna.
Kto stoi za sukcesem galerii?
W gronie twórców oliwskich rzeźb znajdują się przedstawiciele gdańskiego środowiska artystycznego z różnych pokoleń:
- Czesław Ciesielski, Romuald Frejer, Stanisław Horno-Popławski, Zygmunt Kępski, Stanisław Konieczny;
- Zygfryd Korpalski, Zdzisław Koseda, Irena Loroch, Henryk Lula, Sławoj Ostrowski;
- Wiesław Pietroń, Anna Pietrowiec, Adam Smolana, Janina Stefanowicz-Schmidt, Alfred Wiśniewski;
- Marian Wnuk, Irena Zabrocka, Zbigniew Zabrocki, Albert Zalewski i Swetłana Zerling.
Walka z czasem i powrót do dawnego blasku
Pięćdziesięcioletnia ekspozycja na świeżym powietrzu stawia przed konserwatorami liczne wyzwania. Czas i warunki atmosferyczne spowodowały, że niektóre rzeźby uległy zniszczeniu – dwa obiekty zostały bezpowrotnie utracone, jednak szesnaście udało się uratować.
Dzięki dotacji Miasta Gdańska z 2020 roku, po dwóch latach intensywnych prac konserwatorskich, rzeźby odzyskały dawny blask oraz nowe oznakowanie.
Joanna Szymula-Grygiel podkreśla, że działania na rzecz zachowania eksponatów w dobrym stanie są ciągłym procesem realizowanym przez Muzeum w miarę dostępnych środków i możliwości.
Wystawa i społeczne archiwum
Obchody jubileuszu ruszają w pełni. Już w czwartek, 28 maja, w Pałacu Opatów odbędzie się otwarcie wystawy „Rzeźby wśród zieleni. 50 lat galerii w Parku Oliwskim”. Wernisaż rozpocznie się o godzinie 18:00.
Ekspozycja odkryje kulisy powstania galerii, prezentując archiwalne dokumenty, fotografie, szkice i modele oraz inne dzieła rzeźbiarskie artystów zaangażowanych w projekt, pochodzące z kolekcji Muzeum Narodowego w Gdańsku.
Muzeum zaprasza również mieszkańców Gdańska do udziału w plenerowych obchodach oraz do dzielenia się prywatnymi zdjęciami i historiami związanymi z oliwskimi rzeźbami. To doskonała okazja do wspólnego dopisania nowego rozdziału w historii tego miejsca.