W 2024 roku Ministerstwo Klimatu i Środowiska rozpoczęło pilotaż mający na celu wyznaczanie lasów społecznych w 11 aglomeracjach w Polsce, w tym w Trójmieście. Celem tego projektu jest opracowanie szczegółowych propozycji dotyczących lasów, które pełnią ważną rolę dla społeczeństwa. Zarządzanie tymi obszarami skupi się na rekreacji, edukacji, ochronie zdrowia, różnorodności biologicznej oraz ochronie wód i przed powodziami. Doświadczenia zdobyte podczas pilotażu będą podstawą przyszłych zmian w gospodarce leśnej w tych regionach.
Rozpoczęcie II etapu
Po zakończeniu pierwszego etapu, który dotyczył trójmiejskich lasów, następuje II etap pilotażu. Prace będą kontynuowane w dziewięciu regionach, z wyłączeniem Kielc i Wrocławia, gdzie pierwsza faza przyniosła już zaawansowane ustalenia.
W ramach I etapu, zespół składający się z 36 osób określił, że obszar Nadleśnictwa Gdańsk będzie przedmiotem prac, a także wskazano, że część lasów w Nadleśnictwie Kolbudy powinna być rozważana w kontekście uzyskania statusu lasów społecznych. Nie osiągnięto jednak porozumienia co do sposobów zagospodarowania, co zaowocowało czterema różnymi scenariuszami.
- Projekt realizowany przez Instytut Ochrony Środowiska - Państwowy Instytut Badawczy zakłada podział trójmiejskich lasów na strefy odpowiadające czterem scenariuszom gospodarowania: ochrona przyrody, rekreacja, funkcje wodne i gospodarcze. Uczestniczyć w tym będą mieszkańcy, samorządy, eksperci oraz Lasy Państwowe – informuje Piotr Kryszewski, dyrektor zarządzający ds. Zielonego Gdańska. - To, co wcześniej było ogólną debatą o „lasach wokół miast”, staje się konkretnym procesem planowania przestrzeni, którego wyniki wpłyną na funkcję lasów w Trójmieście w nadchodzących latach.
Ważnym kontekstem tego procesu jest istniejący plan ochrony Trójmiejskiego Parku Krajobrazowego, który obejmuje znaczną część omawianych lasów i zawiera zapisy dotyczące gospodarki leśnej.
Dialog społeczny
II etap pilotażu będzie realizowany w formie dialogu z lokalnymi społecznościami, samorządami i ekspertami. W oparciu o doświadczenia z pierwszego etapu, zebrano ponad 500 uwag i wniosków, które podkreślają potrzebę zaangażowania społecznego oraz transparentności procesu – mówi Ilona Jędrasik, zastępca dyrektora IOŚ-PIB ds. zmian klimatu i współpracy międzynarodowej.
Prace rozpoczną się od geoankiety, która umożliwi mieszkańcom wskazanie oczekiwanych funkcji lasów w ramach planowanych lasów społecznych. Wyniki geoankiety oraz analizy danych przyrodniczych i leśnych posłużą do opracowania propozycji podziału na scenariusze, które będą omawiane podczas spotkań z interesariuszami.
Na zakończenie prac IOŚ-PIB powstanie raport, zawierający końcową koncepcję wzmocnienia funkcji społecznych i przyrodniczych lasów zarządzanych przez Lasy Państwowe w miastach objętych pilotażem.
Harmonogram działań
- Sierpień - wrzesień 2026: analizy oraz zebranie danych dotyczących lasów wokół Trójmiasta.
- Wrzesień 2026: rozpoczęcie geoankiety i konsultacji społecznych, podczas których mieszkańcy określą oczekiwane funkcje lasów.
- Październik - listopad 2026: przygotowanie przez ekspertów propozycji podziału lasów na strefy funkcjonalne.
- Listopad - grudzień 2026: konsultacje i warsztaty, w trakcie których omówione zostaną scenariusze i wypracowane kompromisy.
- Grudzień 2026 - styczeń 2027: powstanie raport końcowy z finalną koncepcją lasów społecznych dla Trójmiasta.
- Styczeń - kwiecień 2027: wdrożenie ustaleń do systemu prawnego przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska oraz Lasy Państwowe.