Akcja – reakcja: jest powódź, jest działanie
W środowy poranek, o godzinie 9, ekipa Gdańskich Wód pracuje przy zbiorniku retencyjnym Świętokrzyska I. Zespół rozwija folię na wale zbiornika i umieszcza worki z piaskiem, które są ręcznie przenoszone z busa. Wkrótce przybywa sprzęt ciężki, który układa na brzegu tysiąckilogramowe worki typu „big bag”. Równocześnie, nad zbiornikiem Świętokrzyska II, współdziałają drużyny Gdańskich Wód oraz straży pożarnej, rozkładając mobilną zaporę przeciwpowodziową z tkaniny PVC, która po napełnieniu wodą tworzy wał o długości kilkunastu metrów.
Kilka minut po 9, na miejscu zjawia się prezydent Gdańska, Aleksandra Dulkiewicz, która pyta o sytuację i przebieg działań zastępcę dyrektora Wydziału Bezpieczeństwa i Zarządzania Kryzysowego, Krzysztofa Domagalskiego, oraz prezesa Gdańskich Wód, Ryszarda Gajewskiego.
- Zabezpieczamy obwałowanie obu zbiorników w czterech miejscach. Wspiera nas straż pożarna – raportuje Gajewski.
- Jak długo już działają służby?
Krzysztof Domagalski informuje, że wszystkie siły zostały dysponowane o 8:20. Działania prowadzone są także na zbiorniku Świętokrzyska II, aby zapobiec przelaniu się wody na ulicę Świętokrzyską. Dodatkowo zabezpieczana jest ulica Bieszczadzka, by woda z Potoku Oruńskiego nie przenikała na osiedle.
- Jakie są prognozy dotyczące opadów? – pyta prezydent.
- Na razie cały czas pada, a deszcz ma trwać do godzin popołudniowych. Opady są intensywne.
- Czy system powiadamiania mieszkańców zadziałał?
- Powiadomienia zostały wysłane przez aplikację. Mamy też gotową osobę do wsparcia psychologicznego w razie potrzeby – wyjaśnia Domagalski.
Spokojnie, to tylko ćwiczenia
Mimo sprawnie przebiegających działań, deszcz był jedynie symboliczny, a poziom wody w zbiornikach pozostaje w normie. Cała akcja to coroczne ćwiczenia przeciwpowodziowe, które rozpoczęły się od wysłania ostrzeżeń hydrologicznych i meteorologicznych przez Miejskie Centrum Zarządzania Kryzysowego. Następnie uruchomiono procedury alarmowania służb i dysponowania ich w miejsca zagrożone.
- W tym roku ćwiczymy scenariusz ewentualnego przerwania wału na zbiorniku Świętokrzyska I, w wyniku intensywnego deszczu, co mogłoby uszkodzić obwałowanie przy budowli spustowej. Woda mogłaby przelewać się w kierunku zbiornika Świętokrzyska II. Musimy zabezpieczyć to miejsce i usunąć uszkodzenie – wyjaśnia Gajewski.
W ćwiczeniach uczestniczyły również Gdański Zarząd Dróg, Gdański Zarząd Zieleni, Zarząd Transportu Miejskiego, Gdańskie Autobusy i Tramwaje, Straż Miejska, Policja oraz Ochotnicze Straże Pożarne. Każda jednostka miała określone zadania związane z zabezpieczeniem terenu, organizacją ruchu oraz ostrzeganiem mieszkańców.
Współpraca, inwestycje i informacja
Aleksandra Dulkiewicz podkreśla, że ćwiczenia odbywają się co roku w różnych sytuacjach, ale zawsze dotyczą tematów związanych z wodą, które są istotnym wyzwaniem dla Gdańska. Co trzy lata ćwiczenia są rozszerzane o scenariusz kryzysowy, uwzględniający również epizod antyterrorystyczny.
- Ćwiczenia mają na celu poprawę współpracy w sytuacjach kryzysowych. Regularne treningi pozwalają na weryfikację gotowości operacyjnej wszystkich podmiotów odpowiedzialnych za reakcje kryzysowe oraz wyciąganie wniosków zwiększających odporność Gdańska na skutki intensywnych opadów i zmian klimatycznych. Dziś widzimy, że po otrzymaniu pierwszych sygnałów służby zareagowały bardzo szybko – mówi Dulkiewicz. Dodaje, że po powodzi w 2001 roku miasto wdrożyło program inwestycyjny, który rozwija infrastrukturę przeciwpowodziową oraz system monitoringu hydrologiczno-meteorologicznego. – Realizujemy rozbudowę zbiorników retencyjnych i kanałów, udrażnianie kanałów w rejonach Potoku Oruńskiego, Potoku Strzelniczka oraz Strzyża. Wkrótce rozpocznie się przebudowa kanału ulgi, który dochodzi do Potoku Strzyża w Dolnym Wrzeszczu. Przebudowaliśmy również skrzyżowanie przy Urzędzie Miejskim w Gdańsku oraz ulicę 3 Maja, gdzie poprawiono retencję. Ważnym aspektem ćwiczeń jest edukacja mieszkańców o bieżącej sytuacji oraz właściwym zachowaniu w sytuacjach kryzysowych.
Gdańsk dysponuje także rozbudowanym systemem monitoringu opadów i poziomu wód, co umożliwia analizę sytuacji w czasie rzeczywistym i pozwala na działania wyprzedzające przed wystąpieniem krytycznych zdarzeń.