Drzwi z Bazyliki Mariackiej odzyskają swój dawny blask

Unikalne drzwi w Gdańsku

Drzwi z Bazyliki Mariackiej to unikatowy element architektoniczny, którego nie można znaleźć w innych miejscach Europy. Ostatnie badania przeprowadziła dr hab. Katarzyna Darecka z Muzeum Gdańska, specjalizująca się w zabytkowych drzwiach. Jej praca habilitacyjna, zatytułowana „Drzwi i wrota w Gdańsku. Od średniowiecza do współczesności”, ukazała się w 2024 roku. Naukowczyni podkreśla, że forma i konstrukcja tych drzwi są charakterystyczne dla gotyckiej stolarki w Gdańsku, a podobnych w Europie nie stworzono. Drzwi z Bazyliki Mariackiej budowano z szerokich, pionowych desek, na które nakładano kratownicę w romboidalnym układzie, z ozdobnymi gwoździami w formie rozetek. Mimo zniszczeń II wojny światowej, w Gdańsku przetrwało kilka takich egzemplarzy.

Kolory średniowiecza

Oryginalność drzwi związana jest także z ich kolorystyką. Dr Darecka wskazuje, że stare drzwi nie powinny być jedynie ciemne, jak powszechnie się uważa. W rzeczywistości były malowane w intensywnych kolorach, takich jak czerwony, zielony i ugrowy. Z badań wynika, że drzwi z Bazyliki były pomalowane na zewnątrz w kolorze czerwonym i oliwkowym, a wewnątrz całkowicie na czerwono. Naukowczyni datuje powstanie drzwi na początek XVI wieku, wskazując na inskrypcję z 1511 roku na innych drzwiach z tej samej świątyni.

Zmiany w konstrukcji

Podczas inwentaryzacji dr Darecka odkryła, że drzwi były pierwotnie wyższe niż obecnie. W wyniku przekształceń w XIX wieku ich górna część została obcięta, a zachowane fragmenty świadczą o tym, że dawniej miały one ponad 6,5 metra wysokości. Dziś osiągają wysokość 4,40 metra.

Prace konserwatorskie

Naukowczyni planuje rekonstrukcję oryginalnej kolorystyki drzwi. Opracowała program prac konserwatorskich, który ma na celu odtworzenie ich pierwotnych barw. Wstępnie uzyskała pozytywną opinię Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków na ten projekt. Prace konserwatorskie mają na celu nie tylko odnowienie kolorystyki, ale także przywrócenie pierwotnej wielkości drzwi. Zabytkowe drzwi z Bazyliki Mariackiej mają bogatą historię i są niezwykle cennym elementem gdańskiego dziedzictwa kulturowego.