Od 3 września 2026 roku wprowadzono dodatkowe obowiązki oraz ograniczenia dla osób rozpoczynających samodzielną jazdę samochodem, w szczególności dla kierowców, którzy po raz pierwszy uzyskali prawo jazdy kategorii B. Nowe zasady są szczególnie istotne dla 17-latków, a w przypadku poważnych naruszeń przepisów, młodzi kierowcy mogą spotkać się z poważniejszymi konsekwencjami niż sam mandat czy punkty karne.
Posiadanie prawa jazdy nie kończy procesu nauki. Pierwsze lata prowadzenia pojazdu to kluczowy czas na zdobywanie doświadczenia oraz kształtowanie odpowiednich nawyków. Kierowca musi nauczyć się właściwie reagować na niespodziewane sytuacje, oceniać zagrożenia, dostosowywać prędkość do panujących warunków oraz przewidywać zachowania innych uczestników ruchu. Nowe przepisy mają na celu stopniowe wprowadzenie początkujących kierowców w samodzielne uczestnictwo w ruchu drogowym i zasygnalizowanie, że niebezpieczne zachowania wiążą się z poważnymi konsekwencjami.
Dwu- lub trzyletni okres próbny dla nowych kierowców
Każdy nowy kierowca kategorii B jest objęty okresem próbnym, którego długość zależy od wieku uzyskania uprawnień. Osoby pełnoletnie mają dwuletni okres próbny, natomiast 17-latkowie – trzyletni, który nie może przekroczyć momentu ukończenia 20. roku życia. Warto podkreślić, że okres próbny zaczyna się w chwili uzyskania uprawnień, a nie od momentu odebrania prawa jazdy.
Zakaz jazdy po alkoholu w okresie próbnym
Początkujący kierowcy są zobowiązani do przestrzegania zasady 0,0 promila alkoholu we krwi oraz 0,0 mg alkoholu w wydychanym powietrzu. Dla innych kierowców odpowiedzialność za prowadzenie po spożyciu alkoholu zaczyna się od 0,2 promila. Najlepszą strategią dla osób rozpoczynających jazdę jest unikanie alkoholu, jeśli planują prowadzić.
Dodatkowe ograniczenia dla 17-latków za kierownicą
Osoby, które uzyskają prawo jazdy przed ukończeniem 18 lat, muszą przestrzegać dodatkowych zasad. Do czasu osiągnięcia pełnoletności mogą prowadzić pojazdy wyłącznie w Polsce. Ponadto przez pierwsze 6 miesięcy po uzyskaniu uprawnień, ale nie dłużej niż do ukończenia 18 lat, mogą prowadzić pojazd tylko w obecności doświadczonego kierowcy, który ma co najmniej 25 lat i 5-letnie doświadczenie w posiadaniu prawa jazdy kategorii B. Towarzyszący kierowca powinien być trzeźwy i nie mieć orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów w ciągu ostatnich 5 lat.
Ostrożność w kwestii punktów karnych
Nowi kierowcy powinni zwracać szczególną uwagę na ilość otrzymywanych punktów karnych. Przekroczenie 12 punktów w okresie próbnym oznacza konieczność odbycia szkolenia dotyczącego zagrożeń w ruchu drogowym, które będzie realizowane przez odpowiednie ośrodki. Osoba, która w pierwszym roku uzyskania prawa jazdy zdobędzie 20 punktów karnych, straci uprawnienia do prowadzenia pojazdów, co skutkuje koniecznością ponownego ubiegania się o nie oraz zdawania egzaminu.
Wykroczenia mogą wydłużać okres próbny
Zakończenie ustawowego okresu próbnego nie zawsze oznacza koniec dodatkowych ograniczeń. W przypadku popełnienia pewnych wykroczeń, takich jak prowadzenie pojazdu po alkoholu czy niewpuszczenie pieszego, okres próbny może zostać przedłużony o kolejne 2 lata, pod warunkiem prawomocnego potwierdzenia wykroczenia. Takie regulacje mają na celu zwiększenie odpowiedzialności początkujących kierowców.
Nie należy ignorować zatrzymania prawa jazdy
Nowe przepisy przewidują również konsekwencje dla wszystkich kierowców, niezależnie od okresu próbnego. Jeśli prawo jazdy zostanie tymczasowo zatrzymane i kierowca mimo to podejmie jazdę, jego uprawnienia zostaną cofnięte na 5 lat. Po tym okresie konieczne będzie ponowne uzyskanie prawa jazdy, łącznie z egzaminem. Rzeczywiście, kontynuowanie jazdy mimo obowiązującego zatrzymania niesie ze sobą poważne konsekwencje.
Kierowcy muszą zachować ostrożność
Kierowcy powinni szczególnie znać aktualne przepisy i je przestrzegać. Początkujący powinni być ostrożni, ponieważ każda sytuacja na drodze to okazja do nauki. Odpowiedzialność na drodze dotyczy nie tylko kierowców, ale również innych uczestników ruchu. Działania podejmowane z rozwagą mogą pomóc zapobiec wielu niebezpiecznym zdarzeniom.