5 września w Gdańsku odbędą się dwa światowe prawykonania utworów skomponowanych specjalnie na miejscowe carillony.
Wielowiekowa tradycja
Prezydent Gdańska, Aleksandra Dulkiewicz, podkreśliła, że gdańskie carillony mają długą historię i odgrywają ważną rolę w kulturze miasta. "Chcemy, aby ten charakterystyczny głos naszego miasta nie tylko przypominał o jego dziedzictwie, lecz także opowiadał o współczesności. Każda nowa kompozycja nawiązuje do istotnych elementów gdańskiej tożsamości" – dodała. W 2026 roku Gdańsk uzyskuje tytuł Miasta Literatury UNESCO oraz obchodzi 300-lecie urodzin Daniela Chodowieckiego.
Muzyka carillonowa w Gdańsku została wpisana na Krajową Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego. Miasto dysponuje trzema instrumentami: w Ratuszu Głównego Miasta, w kościele św. Katarzyny oraz mobilnym carillonem „Gdańsk”. Regularne zamawianie nowych utworów przyczynia się do kontynuacji tradycji carillonowej oraz wzbogacenia repertuaru.
Literatura, Chodowiecki i carillony
Pierwszy koncert rozpocznie się o godz. 12.00 w Ratuszu Głównego Miasta, gdzie zaprezentowany zostanie utwór „Łagodne echo błękitu” autorstwa Tadeusza Wieleckiego. Kompozycja została stworzona z okazji nadania Gdańskowi tytułu Miasta Literatury UNESCO i dedykowana jest wszystkim, którzy współtworzą literackie dziedzictwo miasta.
O godz. 15.00 w kościele św. Katarzyny wystąpi carillonistka Monika Kaźmierczak, a jej program wzbogaci utwór „Nec temere, nec timide” Lidii Zielińskiej, napisany specjalnie na ten instrument i dedykowany Danielowi Chodowieckiemu z okazji 300-lecia jego urodzin. Obie prezentacje poprzedzą rozmowy z twórcami oraz zaproszonymi gośćmi, prowadzone przez Jacka Hawryluka z Polskiego Radia.
Utwory, które zostają w repertuarze
Współpraca z Polskim Wydawnictwem Muzycznym ma kluczowe znaczenie dla dalszego rozwoju gdańskiego repertuaru carillonowego. Dzięki niej wcześniejsze prawykonania znalazły się na nominowanych do Fryderyków płytach z serii Anaklasis, a nowe utwory wzbogacą repertuar gdańskich carillonów po prawykonaniach.
Partnerem projektu jest Gdańska Infrastruktura Wodociągowo-Kanalizacyjna, która wspiera zamawianie i tworzenie nowych kompozycji.
Nowy repertuar dla gdańskich carillonów
Od 2019 roku Gdańsk zleca kompozycje znanym polskim twórcom, co przyczynia się do powstania unikalnej kolekcji wyjątkowych utworów związanych z lokalnymi tematami. W latach ubiegłych powstały kompozycje m.in. Aleksandra Nowaka, Pawła Mykietyna oraz Elżbiety Sikory. Tegoroczne utwory Wieleckiego i Zielińskiej rozszerzają ten zbiór do piętnastu pozycji.
Kompozytorzy i wykonawczyni
Tadeusz Wielecki to uznany kompozytor, kontrabasista i organizator życia muzycznego, związany z różnorodnymi projektami muzycznymi. Lidia Zielińska to kompozytorka i skrzypaczka, znana ze swojego wkładu w muzykę elektroakustyczną i symfoniczną. Monika Kaźmierczak, miejska carillonistka, od ponad 20 lat wykonuje utwory na gdańskich carillonach.
Światowe prawykonania utworów carillonowych
- Data: 5 września 2026 r.
- Wstęp bezpłatny
- Wykonanie: Monika Kaźmierczak
Godzina 12.00 - Ratusz Głównego Miasta: Tadeusz Wielecki, „Łagodne echo błękitu”.
Godzina 15.00 - kościół św. Katarzyny: Lidia Zielińska, „Nec temere, nec timide”.