Renowacja nagrobków w Bazylice Mariackiej trwa do 2026 roku

Nekropolia pod stopami

Obecnie prowadzone prace konserwatorskie w Bazylice Mariackiej mają na celu odnowienie części nawy południowej, transeptu oraz obejścia ołtarza głównego. Zakończenie tych działań planowane jest na koniec 2026 roku. Bazylika Mariacka pełni funkcję nie tylko świątyni, lecz także historycznego cmentarza, na którym spoczywają zasłużone osobistości, takie jak patrycjusze, burmistrzowie oraz naukowcy. W zachowanym planie rozłożenia płyt nagrobnych z 1730 roku zaznaczono ich aż 511, z czego obecnie w kościele znajduje się około 400, a część z nich pozostaje w dobrym stanie. Konserwator sztuki Barbara Brzuskiewicz z Fundacji Pracowni Miejskiej wskazuje, że obecnie w ramach renowacji objętych jest ponad 200 płyt nagrobnych. Jest to kontynuacja prac, które rozpoczęto w 2019 roku, mających na celu ustabilizowanie płyt oraz naprawę wszelkich popękań i uszkodzeń. W ramach bieżącej renowacji szczególną uwagę poświęca się najstarszym płytom nagrobnym. Najstarsza z nich, pochodząca z 1411 roku, kryje szczątki burmistrzów Głównego Miasta – Konrada Leczkowa oraz Arnolda Hechta, którzy zostali zamordowani przez Krzyżaków. Barbara Brzuskiewicz zauważa także, że kluczowym elementem prac jest chemiczne wzmocnienie płyt, co ma na celu ich długotrwałą stabilność oraz poprawę czytelności pozostałych inskrypcji. Renowacja posadzki, która wykonana jest z różnych materiałów, w tym kamieni przypominających marmur, wapień i granitoidy, doprowadzona będzie do stanu, w którym zyska odpowiednie zabezpieczenie na długie lata. W zeszłym roku prace trwały w nawie północnej oraz głównej.

Czas na najstarszą płytę

W aktualnym etapie prac konserwatorskich znajduje się najstarsza płyta, pod którą spoczywają burmistrzowie Konrad Leczkow i Arnold Hecht. Jak podkreśla Brzuskiewicz, płyta jest mocno zniszczona, ale prace mają na celu wydobycie z niej resztek oryginalnych dekoracji i inskrypcji. Ciekawe jest również to, że jedna z płyt nagrobnych zawiera polski napis „to moje odpoczynienie”, pod którą spoczywają szczątki Michała Skudajskiego.

Duże wyzwanie konserwatorskie

Barbara Brzuskiewicz przyznaje, że konserwacja w Bazylice Mariackiej jest zadaniem wyjątkowo skomplikowanym ze względu na liczbę płyt i ich stan. W przeciwieństwie do innych kościołów, gdzie nagrobki są zazwyczaj izolowane, tutaj blisko 400 obiektów jest eksponowanych na ruch turystyczny. Prace renowacyjne trwają od tygodnia do kilku tygodni na jednej płycie, w zależności od jej stanu. Bazylika Mariacka, znana jako największa budowla średniowieczna w Gdańsku, jest także największym kościołem w Polsce oraz trzecią największą ceglaną świątynią na świecie. Jej długość wynosi 105 metrów, a wysokość niemal 30 metrów.