Od receptury Kopernika po współczesne laboratoria
Bursztyn przez wieki pełnił rolę nie tylko ozdoby, ale także środka leczniczego, stosowanego w terapii chorób gardła, problemach z układem moczowym oraz w zapobieganiu epidemiom. Wystawa „Bursztynowa apteka” ilustruje ewolucję postrzegania medycznych właściwości bursztynu, począwszy od starożytności, przez epokę nowożytną, aż po współczesne badania.
Jednym z kluczowych eksponatów jest rekonstrukcja leku sporządzonego według receptury Mikołaja Kopernika. Astronom i lekarz wykorzystywał bursztyn w swojej praktyce. Odtworzono syrop na krwiomocz na podstawie notatki z 1514 roku, przechowywanej w Bibliotece Uniwersyteckiej w Uppsali, gdzie odnaleziono również włosy Kopernika, które pomogły potwierdzić jego tożsamość. Ekspozycja przedstawia także receptury leków stosowanych podczas epidemii dżumy oraz historię olejku bursztynowego, który był ważnym składnikiem europejskich farmakopeów przez wieki.
Gdańsk odegrał istotną rolę w tej historii, jako miejsce, gdzie w XVII wieku powstał jeden z pierwszych lekospisów w Polsce, wymieniający bursztyn jako lek. Zwiedzający będą mogli zobaczyć oryginalne próbki z kolekcji Ottona Helma, znanego gdańskiego aptekarza, chemika i badacza bursztynu, którego prace miały duży wpływ na wiedzę o tym surowcu.
Co mówi współczesna nauka?
Ekspozycja nie ogranicza się tylko do historycznych wierzeń i praktyk medycznych. Znajduje się w niej także część poświęcona nowoczesnym badaniom naukowym, które pomagają oddzielić tradycję od faktów.
Zwiedzający dowiedzą się, dlaczego bursztyn był stosowany przez takie postacie jak Marcin Luter oraz które z jego właściwości znalazły potwierdzenie w badaniach, a które pozostają w sferze tradycyjnych przekonań. Ekspozycja zawiera również mniej znane aspekty historii medycyny, takie jak eksperymenty z bursztynem w transfuzji krwi oraz próby użycia jego pochodnych w przemyśle farmaceutycznym i perfumeryjnym.
Światowa Stolica Bursztynu to także sztuka i wspólnota ludzi z pasją
W dniu otwarcia Muzeum Bursztynu odbędzie się wystawa jubileuszowa Andrzeja Adamskiego, uznanego polskiego artysty bursztynników, a także efekty projektu społecznego „Bursztynowy Reset Głowy”. Artysta, obchodząc 50-lecie pracy twórczej, zaprezentuje bursztyn w nietypowej, muzycznej formie.
W ramach drugiego projektu wzięło udział blisko sto osób z czterech pokoleń, od dzieci po seniorów. Uczestnicy warsztatów stworzyli autorskie bransolety, które ukazują, że bursztyn pozostaje nie tylko świadkiem historii, ale także inspiracją dla współczesnej sztuki i działań społecznych.
Światowy Dzień Bursztynu. Wernisaże i dyplomy Praktyka Pracy z Bursztynem Bałtyckim
- Kiedy: 27 czerwca 2026 (sobota), godz. 12.00–14.00
- Gdzie: Muzeum Bursztynu, poziom „0”, ul. Wielkie Młyny 16
- Wstęp: wolny
- Uwagi: po wernisażu wstęp na wystawę „Bursztynowa apteka” jest odpłatny, w cenie biletu. Aktualne ceny biletów i godziny otwarcia dostępne są na stronie Muzeum Gdańska.